Inleiding
Hoe vaak word je als mens niet geconfronteerd met het feit dat je niet de dingen doet die je zou willen doen? Of dat je steeds weer die dingen doet die je helemaal niet wilt doen? Het wel of niet vertonen van een bepaald gedrag heeft in veel gevallen te maken met een onbewuste loyaliteit aan je familie.
Gevoelsmatig weten de meeste mensen
dat hun familie van herkomst grote
invloed heeft op de manier waarop zij in
het leven staan. Maar op het moment
dat ze tegen persoonlijke problemen
aanlopen, vergeten mensen meestal
naar het grotere verband te kijken.
Ze maken zichzelf verwijten en zoeken
de oorzaak bij zichzelf. Na meerdere
pogingen om hun gedrag te veranderen,
trekt men vaak de conclusie dat
verandering niet mogelijk is en dat ze er
mee zullen moeten leren leven.
Bij het werken met familieopstellingen wordt persoonlijke problematiek (bijvoorbeeld sociale, psychische of lichamelijke klachten) in verband gebracht met ons familiesysteem. Mensen blijken in staat om hun gedrag te veranderen wanneer zij zich realiseren wat de functie is van hun gedrag binnen de familie waartoe zij behoren.
Familieopstellingen geven U de mogelijkheid om de belemmerende (en soms zelfs verstikkende) invloeden van uw familiesysteem te veranderen in een krachtige hulpbron. Een effectieve manier om rust te vinden in uw hoofd en in uw hart.
Wat zijn familieopstellingen?
Bij een familieopstelling wordt een ruimtelijke voorstelling gemaakt van de familie waartoe u behoort. Dit kan bijvoorbeeld uw gezin van herkomst zijn maar er kan ook gekeken worden naar uzelf in uw huidige relatie (en uw eventuele kinderen). Wanneer u een opstelling doet dan plaatst u - op uw gevoel - representanten voor uzelf en voor leden uit uw familiesysteem in de ruimte. Het is fascinerend
te merken dat de representanten in de opstelling toegang krijgen tot de gevoelens en de onderlinge verhoudingen van diegene die zij representeren.
De opstelling maakt patronen zichtbaar die zich in het familiesysteem voordoen. De begeleider gaat opzoek naar een opstelling die een positieve uitwerking heeft op het individu en op het totale systeem. Wat zich in het familiesysteem afspeelt, kan niet worden bedacht. Het laat zichzelf zien.
Ervaring van een deelnemer
Yvonne is een vrouw van middelbare leeftijd, haar vader overleed toen zij 6 jaar was.
Zij vertelt over de workshop: “Tijdens de workshop is mij duidelijk geworden waar mijn onderdrukte boosheid en onderdrukt verdriet is ontstaan. Ik heb gezien hoe een ander, die mij representeerde, als het ware uitbeeldde wat ik als kind voelde toen ik hoorde dat mijn vader was overleden. Ze begon als
een kind te huilen en zei dat ze boos was.
Dit waren twee emoties die ik destijds niet
geuit heb. De link met later in mijn leven
loskomend verdriet had ik al eerder in
verband kunnen brengen met de dood
van mijn vader maar dat was anders met
mijn boosheid. Al een hele tijd was ik me
ervan bewust dat ik niet echt boos kon
worden en dat ik angst had voor
boosheid van anderen. Maar het bleek
de angst voor mijn eigen boosheid, die ik
zo ver had weggestopt dat ik die niet eens
kon voelen. Het inzicht waar de oorzaak
van mijn onderdrukte boosheid lag, is een helend moment geweest. Sinds die tijd heb ik ervaren dat ik boosheid durf te voelen en te uiten maar ook dat een ander boos mag zijn zonder dat ik dat op mijzelf betrek. Ik heb de workshop ervaren als een veilige en leuke manier om inzicht te krijgen in mezelf”.
Hoe verloopt de workshop?
Na een introductie over de werkwijze, vraagt de begeleider wie van de deelnemers een thema heeft waaraan hij of zij wil werken. Het is niet nodig om dit thema van te voren precies te kunnen verwoorden.
De begeleider nodigt de deelnemer uit, stelt een aantal vragen en besluit welke familieleden nodig zijn voor de opstelling. De cliënt nodigt andere deelnemers uit om een familielid te representeren. De cliënt stelt deze representanten op in de ruimte. Vanaf dat moment gaat de cliënt zitten en kijkt naar wat er in de opstelling zichtbaar wordt.
De begeleider stelt vragen aan de representanten en verplaatst hen zo nodig. Wanneer een juiste plek voor
alle leden uit het systeem is gevonden, kan de cliënt (wanneer hij of zij daar klaar voor is) zijn eigen plaats binnen het systeem innemen.
Deelnemers aan de workshop krijgen
de mogelijkheid om deze nieuwe
methode te ervaren als cliënt en/of als representant. Wanneer U in een bepaalde opstelling liever geen representant bent, kunt U dat aangeven. U bent nergens toe verplicht. Deelnemers die hun familie niet opstellen en alleen toeschouwer of representant zijn, worden vaak diep geraakt door wat zij bij andere deelnemers zien. Ook zij nemen inzichten over hun eigen situatie mee naar huis.
Thema's voor een familieopstelling:
- algemeen gevoel van onbehagen zonder aanwijsbare oorzaak,
- regelmatig terugkerende angst, boosheid, verdriet,
- ernstige schuldgevoelens,
- depressieve gevoelens,
- relatieproblemen,
- verwerken van een scheiding,
- bindingsangst,
- overlijden van een naaste of een kind,
- moeilijke beslissingen in het leven,
- negatieve gevoelens ten opzichte van zichzelf,
- verstoorde familierelaties,
- ouder zijn van een kind met probleemgedrag,
- lichamelijke klachten zonder duidelijke aanwijsbare oorzaak,
- omgaan met ernstige ziekte,
- burn-out, stress of overspannen zijn,
- verslavingen.